Axudas DANA e a súa tributación no IRPF 2025

Esta guía resume como tributan no IRPF 2025 as axudas concedidas aos afectados pola DANA do 29 de outubro de 2024 na Comunitat Valenciana. A regra xeral é a exención: a inmensa maioría das axudas (GVA, estatais, municipais, doazóns privadas e de entidades sen ánimo de lucro) non se integran na base impoñible do IRPF, conforme á DA 5ª da Lei 35/2006 do IRPF e aos Reais Decretos lei 6/2024, 7/2024, 8/2024, 16/2025 e 10/2026. Si tributan como rendemento de actividade económica algúns casos puntuais: CMODAN, EMDANA, ICO-MAPA-SAECA, avais SAECA, librarías, salas de cinema e artes escénicas. As axudas do empregador ao empregado quedan exentas (DA 3ª RDL 6/2024) ata o importe dos danos certificados, durante o período do 29 de outubro ao 31 de decembro de 2024.

🔵 Normativa principal: Disposición adicional 5ª (DA 5ª) da Lei 35/2006 do IRPF; Real decreto-lei 6/2024, do 5 de novembro; Real decreto-lei 7/2024, do 11 de novembro; Real decreto-lei 8/2024, do 28 de novembro; Real decreto-lei 16/2025; Real decreto-lei 10/2026, do 28 de abril; Decretos do Consell da Generalitat Valenciana (DOGV).

Regra xeral: exención das axudas DANA

A DA 5ª da Lei 35/2006 do IRPF declara exentas as axudas públicas para reparar danos patrimoniais causados por inundacións ou outras causas naturais sobre elementos patrimoniais (vivenda, vehículos, enxoval). Case todas as axudas DANA acóllense a esta exención, complementada polos Reais decretos-lei específicos do Goberno e polo Decret Llei 12/2024 do Consell da Generalitat Valenciana.

🟡 Importante — destrución e reparación, dúas regras distintas: Para destrución dun elemento patrimonial, a axuda está exenta na súa totalidade cando é igual ou superior ao valor de adquisición; se a axuda é inferior ao valor de adquisición, a diferenza é perda patrimonial computable (DA 5ª.1.c Lei 35/2006). Para reparación, a axuda está exenta só ata o custo real: a parte que exceda do custo de reparación intégrase na base impoñible.

📌 Resumo práctico:

• A inmensa maioría das axudas DANA (estatais, autonómicas, locais e de entidades sen ánimo de lucro) están exentas.
• Non exentas (rendemento de actividade económica): CMODAN, EMDANA, ICO-MAPA-SAECA, avais SAECA, librarías, salas de cinema, artes escénicas.
• O empleador que axuda ao empregado: exento ata danos certificados, prazo 29 out – 31 dec 2024.
• Doazóns privadas: non tributan no IRPF, si no ISD (con redución do 100 % por DL 12/2024 ata 150.000 €).

Axudas autonómicas (Generalitat Valenciana — GVA)

Axudas para a cidadanía

Axudas a profesionais e empresas (GVA)

🟠 Excepcións que si tributan no bloque GVA: CMODAN (2.7) e EMDANA (2.8). Son as únicas dúas axudas autonómicas que se integran na base impoñible como rendemento de actividade económica.

Axudas estatais

Para fogares e particulares (Real decreto-lei 6/2024 e 8/2024)

🧮 Exemplo: axuda por destrución total de vivenda habitual

1. Valor de adquisición da vivenda destruída: 80.000 €
2. Axuda RDL 6/2024 percibida: 60.480 €
3. Como a axuda (60.480 €) é inferior ao valor de adquisición (80.000 €):
4. Perda patrimonial computable = 80.000 − 60.480 = 19.520 € (DA 5ª.1.c)

Para traballadores, autónomos e empresarios

🟠 Excepcións que si tributan no bloque estatal: ICO-MAPA-SAECA (4.4), Avais SAECA (4.5), Librarías (4.6), Salas de cinema (4.7) e Artes escénicas (4.8). Intégranse na base impoñible como rendemento de actividade económica.

Axudas pagadas por Concellos

As axudas satisfeitas directamente por Concellos ou outras Entidades Locais están exentas pola DA 5ª.1.c) da Lei 35/2006 IRPF cando concorren os tres requisitos:

• Concedidas directamente polo Concello (convocatoria propia e fondos propios ou de EELL).
• Para persoas físicas que sufrisen danos en bens.
• Con orixe na DANA (inundación, danos por causa natural).

🟡 Importante — reparación parcial: se a axuda municipal se destina a reparar e supera o custo real da reparación, a diferenza tributa. Os custos de reparación, ata o importe da axuda, non serán fiscalmente deducibles nin computables como mellora.

Os custos de desaloxo temporal ou definitivo da vivenda habitual ou do local de actividade por causa da DANA, pagados polo Concello, non se integran na base impoñible.

Axudas privadas

Do empleador ao traballador (DA 3ª RDL 6/2024)

As cantidades extraordinarias satisfeitas por empregadores aos seus empregados e/ou familiares para sufragar danos persoais e materiais pola DANA están exentas do IRPF e do ISD cos seguintes requisitos:

• Carácter extraordinario: adicionais ao salario.
• Acreditación da condición de afectado e do importe dos danos mediante certificado da aseguradora (ou dun organismo público se non hai seguro).
• Prazo da exención: cantidades aboadas entre o 29 de outubro e o 31 de decembro de 2024.
• Límite: ata o importe dos danos certificados.

O exceso sobre os danos certificados si se integra na base impoñible.

De entidades sen ánimo de lucro (Art. 3 RDL 10/2026)

As cantidades satisfeitas por entidades privadas sen ánimo de lucro (Lei 49/2002) a persoas físicas afectadas pola DANA están exentas co límite do importe do dano material sufrido ou do custo de reparación ou reposición do elemento patrimonial danado, para cantidades percibidas entre o 29 de outubro de 2024 e o 31 de decembro de 2025.

Doazóns e Imposto de Sucesións (referencia rápida)

O Decret Llei 12/2024 do Consell da Generalitat Valenciana introduce reducións específicas no Imposto sobre Sucesións e Doazóns (ISD) para os afectados:

• Redución do 100 % da base impoñible en doazóns efectuadas entre o 29/10/2024 e o 31/12/2025, a favor de persoas que destinen os bens e dereitos recibidos a reparar ou repor os seus danados.
  • Máximo por contribuínte: 150.000 € (xeral) ou 250.000 € (se se destina a actividade económica do beneficiario).
  • Prazo de destinación: 12 meses.
  • Escritura pública obrigatoria se o importe supera 4.000 € do mesmo doante.
  • Non aplicable a cantidades en efectivo.
• Bonificación do 50 % da cota en sucesións cando o causante falecese directamente a consecuencia do temporal, para parentes do Grupo III (colaterais 2.º e 3.º grao, ascendentes e descendentes por afinidade).

💡 Lembra: a doazón en si non entra no IRPF (é un feito impoñible do ISD, imposto autonómico distinto). Só se recibes a cantidade en concepto distinto de doazón (axuda pública, indemnización, axuda privada) procede revisar as exencións IRPF descritas máis arriba.

Como declarar a axuda DANA na Renda 2025

1. Axuda exenta: non se inclúe na base impoñible. Conserva os xustificantes — a AEAT pode solicitar acreditación durante o prazo de prescrición (4 anos).
2. Axuda non exenta (CMODAN, EMDANA, ICO-MAPA-SAECA, avais SAECA, librarías, cinema, artes escénicas) como rendemento de actividade económica:
   • En estimación directa: cómputase como ingreso do exercicio na rúbrica "Outros ingresos / Subvencións e indemnizacións" do P&L da actividade. En caso de regularización, casiña [0178] "Outros ingresos".
   • En estimación obxectiva (módulos): incrementa o rendemento neto na casiña [1478] "Outras percepcións empresariais".
3. Ganancia ou perda patrimonial derivada de axuda DANA (exceso sobre o custo de reparación ou perda por destrución con axuda inferior ao valor de adquisición): decláranse no Epígrafe F1 do Modelo D-100, casiña [0301] "Demais ganancias patrimoniais derivadas de axudas públicas" (Manual Renda 2025, cap. 11).

Relacionado

• Cuestións xerais do IRPF — exencións aplicables ás axudas DANA dentro do réxime xeral do IRPF.
• Deducións autonómicas — deducións específicas da Generalitat Valenciana por danos DANA en vivenda e achegas a fondos propios.
• Ganancias e perdas patrimoniais — tratamento de perdas por destrución de elementos patrimoniais cubertos parcialmente pola axuda.

Preguntas frecuentes

Cobrei a axuda de 6.000 € de primeira necesidade da GVA. Teño que declarala?

Non. Está exenta pola DA 5ª da Lei 35/2006 IRPF (cualificada como ganancia patrimonial exenta). Non se inclúe na base impoñible da Renda 2025.

Recibín 60.480 € do Estado pola destrución total da miña vivenda. Tributa?

Está exenta pola DA 5ª.1.c) Lei 35/2006. Se o valor de adquisición da túa vivenda destruída era superior a 60.480 €, a diferenza xera perda patrimonial computable (declarable no Epígrafe F1, casiña [0301]). Se o valor de adquisición era igual ou inferior a 60.480 €, a axuda está exenta na súa totalidade e non a tes que declarar.

A miña empresa pagoume 3.000 € extra por danos DANA na miña casa. Tributa?

Está exenta pola DA 3ª do RDL 6/2024 se: (a) a empresa a pagou entre o 29 de outubro e o 31 de decembro de 2024, (b) tes certificado da aseguradora (ou dun organismo público) cos danos cuantificados, e (c) o importe non excede os danos certificados. O exceso, se o hai, si tributa.

Son autónomo e cobrei a axuda directa AEAT de 5.000 €. Tributa?

Non. Está exenta polo Art. 11.13 RDL 6/2024 e a DA 5ª Lei 35/2006 IRPF, aínda sendo rendemento de actividade económica.

Tributa a axuda CMODAN para dixitalización do comercio?

Si. Xunto con EMDANA (reactivación de municipios), son as dúas únicas axudas autonómicas DANA suxeitas e non exentas. Intégranse no rendemento neto da actividade económica.

Se recibín unha doazón de 50.000 € dun familiar para reparar danos DANA, tributa no IRPF?

Non tributa no IRPF (a doazón é feito impoñible do ISD, non do IRPF). No ISD, o Decret Llei 12/2024 GVA reduce o 100 % da base impoñible se destinas o importe a reparar bens danados nun prazo de 12 meses, cun máximo de 150.000 € por contribuínte e escritura pública obrigatoria se o doante supera 4.000 €.

Que pasa se tamén recibín indemnización do Consorcio de Compensación de Seguros?

Para os danos cubertos, a axuda e a indemnización do Consorcio súmanse a efectos de comparar co valor de adquisición (en destrución) ou o custo de reparación. En destrución: se a suma é igual ou superior ao valor de adquisición, todo está exento; se é inferior, a diferenza é perda patrimonial computable. En reparación: a parte da suma que exceda do custo real de reparación intégrase na base impoñible (DA 5ª.1.c Lei 35/2006).