Rendementos de actividades económicas — conceptos xerais

Son rendementos profesionais, entre outros, os de veterinarios, arquitectos, médicos, avogados, notarios, cantantes, mestres de música, axentes de seguros… sempre que o exercicio sexa libre e supoñan a ordenación por conta propia de medios.

Os rendementos obtidos polo socio dunha entidade que presta servizos profesionais cualifícanse como rendementos de actividade económica cando:

1. Procedan dunha entidade no capital da que participa o contribuínte.
2. Deriven da realización de actividades incluídas na Sección 2ª ou 3ª do IAE.
3. O socio estea dado de alta no Réxime Especial de Traballadores Autónomos (RETA) ou nunha mutualidade alternativa.

O aluguer de inmobles só é actividade económica se se utiliza polo menos unha persoa empregada con contrato laboral a xornada completa. En caso contrario, é rendemento do capital inmobiliario.

• Os inmobles nos que se desenvolve a actividade.
• Os bens destinados a servizos económicos e socioculturais do persoal.
• Calquera outro elemento necesario para obter os rendementos.

Os activos que representan participacións en fondos propios de entidades (accións, participacións) ou a cesión de capitais (contas bancarias) nunca se consideran afectos a unha actividade económica.

Os elementos afectos deben utilizarse só para os fins da actividade. Se un ben se usa tanto para a actividade como para fins privados, en principio non pode considerarse afecto.

Excepción: se o ben é divisible (por exemplo, parte dunha vivenda dedicada exclusivamente a consulta), a parte separada e independente si pode afectarse. Os bens indivisibles non admiten afectación parcial.

Os automóbiles de turismo, motocicletas, aeronaves e embarcacións deportivas teñen un tratamento máis estrito:

• Só se consideran afectos se se usan exclusivamente para a actividade.
• Se se usan tamén para necesidades privadas — aínda que sexa de forma accesoria e irrelevante — non están afectos.
• Excepción: taxis, autobuses, vehículos de autoescola, ambulancias, furgonetas de transporte de mercadorías e vehículos específicos de vendedores, representantes e axentes comerciais si poden afectarse aínda que teñan uso privado accesorio.

(+) Ingresos íntegros
(-) Gastos deducibles
─────────────────────────────────────
(=) Rendemento neto
(-) Redución por rendementos irregulares (30%) — base máx. 300.000 €
(-) Redución para traballadores autónomos economicamente dependentes
(-) Redución xeral (2.000 €) e adicional segundo nivel de renda
(-) Redución por rendementos de actividades artísticas excepcionais
(-) Redución por inicio de actividade
─────────────────────────────────────
(=) Rendemento neto reducido total

(+) Ingresos íntegros
(-) Gastos deducibles (excepto provisións e amortizacións)
(-) Amortizacións (táboa simplificada)
─────────────────────────────────────
(=) Diferenza
(-) Gastos de difícil xustificación: 5% sobre diferenza positiva (máx. 2.000 €)
    (incompatible coa redución para traballadores autónomos)
(-) Redución por rendementos irregulares (30%) — base máx. 300.000 €
(-) Redución por rendementos artísticos excepcionais
(-) Redución por inicio de actividade
─────────────────────────────────────
(=) Rendemento neto reducido total

O rendemento calcúlase multiplicando os módulos (persoal empregado, superficie, consumo eléctrico…) polos índices de rendemento neto fixados para cada actividade. Despois aplícanse índices correctores e réstanse gastos extraordinarios e investimentos en activos fixos.

🔵 Normativa: Art. 32.1 Lei IRPF e art. 25 Regulamento IRPF.

Aplícase unha redución do 30% sobre o rendemento neto da actividade económica cando se cumpre algunha destas dúas condicións, e sempre que se impute nun único período impositivo:

1. Período de xeración superior a 2 anos.
2. Notoriamente irregular no tempo — lista pechada do art. 25 Regulamento IRPF:
   • Subvencións de capital para a adquisición de elementos do inmobilizado non amortizable.
   • Indemnizacións e axudas por cesamento de actividades económicas.
   • Premios literarios, artísticos ou científicos non exentos (excluídas as contraprestacións por cesión de dereitos de propiedade intelectual ou industrial).
   • Indemnizacións percibidas en substitución de dereitos económicos de duración indefinida.

🟠 Límite: A base sobre a que se aplica o 30% non pode superar 300.000 € anuais.

🟡 Excepción importante: A redución non se aplica a rendementos que, aínda que cumpran os requisitos anteriores, procedan do exercicio dunha actividade económica que de forma regular ou habitual obteña este tipo de rendementos. Exemplo: un avogado especializado en grandes preitos plurianuais non pode aplicar a redución aos seus honorarios por casos de duración > 2 anos se esa é a súa práctica habitual.

As retribucións ao cónxuxe ou aos fillos menores que traballen habitualmente na actividade son gasto deducible para o titular e rendemento do traballo para quen as percibe, se se cumpren:

• Convivencia co titular.
• Contrato laboral.
• Afiliación ao réxime de Seguridade Social correspondente.
• Retribución non superior á de mercado.

En estimación obxectiva, as retribucións ao cónxuxe e fillos menores non son deducibles — xa se entenden incorporadas ao rendemento calculado por módulos.

O titular pode deducir a contraprestación polo uso de bens cedidos polo cónxuxe ou fillos menores que convivan con el, sempre que non exceda do valor de mercado. Esa contraprestación convértese en rendemento do capital para quen cede o ben.

A utilización de bens comúns do matrimonio por quen desenvolve a actividade económica non xera retribución nin gasto deducible entre os cónxuxes.